იწვევს თუ არა რძის პროდუქტები აკნეს? ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ

იწვევს თუ არა რძის პროდუქტები აკნეს? ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ

აკნე: გამომწვევი მიზეზები და რძის პროდუქტების როლი

აკნე იწვევს გამონაყარს სხეულის სხვადასხვა ნაწილზე, მათ შორის სახეზე, კისერზე, მკერდსა და ზურგზე. მისი გამომწვევი ზუსტი მიზეზი ყოველთვის ცნობილი არ არის, თუმცა ის ხშირად უკავშირდება გენეტიკას, ჰორმონალურ ცვლილებებს, ანთებით პროცესებსა ან კვების რაციონს. ზოგიერთი კვლევის თანახმად, რძის პროდუქტების ხშირმა მოხმარებამ შესაძლოა აკნეს განვითარების რისკი გაზარდოს.

რატომ შეიძლება გამოიწვიოს რძემ აკნე?

სხვადასხვა ტიპის აკნეს გამომწვევი მიზეზების უკეთ გასაგებად დამატებითი კვლევებია საჭირო. თუმცა, გარკვეულმა საკვებმა და დიეტამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად გაზარდოს მისი რისკი. მეცნიერები ხშირად პოულობენ კავშირს რძის პროდუქტების მოხმარებასა და გამონაყარის გაჩენას შორის.

ცილის შემცველობა გავლენას ახდენს ჰორმონებზე

რძე ძირითადად ორი სახის ცილისგან შედგება: 80% შრატი (Whey) და 20% კაზეინი (Casein). რძის დალევისას, ეს ცილები ორგანიზმში კონკრეტული ჰორმონების სტიმულირებას ახდენს:

• კაზეინი: ეს ცილა ზრდის ინსულინის მსგავსი ზრდის ფაქტორის (IGF-1) დონეს. ამ ჰორმონს შეუძლია გააფართოვოს ფორები და გაზარდოს კერატინისა (კანის ცილა) და ცხიმის გამომუშავება, რაც საბოლოოდ ფორების დახშობას იწვევს.
• შრატი (Whey): რძეში არსებული შრატის ცილა ასტიმულირებს ინსულინს, რაც თავის მხრივ ააქტიურებს IGF-1 ჰორმონს. სწორედ ამიტომ უკავშირდება აკნეს ისეთი საკვებიც, რომელიც სისხლში შაქრის დონეს სწრაფად ზრდის.

ზოგიერთ ადამიანში ის ზრდის ანთებით პროცესებს

რძის პროდუქტებმა შეიძლება ორგანიზმში ანთებითი პროცესები გამოიწვიოს, განსაკუთრებით კი იმ ადამიანებში, ვისაც რძის მიმართ მგრძნობელობა აღენიშნებათ. ვინაიდან აკნეს მთავარი მამოძრავებელი ძალა კანის უჯრედების ანთებაა, ორგანიზმში ანთების მატება პირდაპირ იწვევს გამონაყარს.

ეს პროცესი ხშირად კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან იწყება. ნაწლავები მკაცრად აკონტროლებს, თუ რომელი ნივთიერებები შეიწოვება ორგანიზმში, რაც სისხლში მავნე ნაერთების მოხვედრას უშლის ხელს.

თუ გაქვთ რძეზე ალერგია ან ლაქტოზის აუტანლობა, რძის მიღებამ შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს ნაწლავის მიკროფლორაზე და დააზიანოს მისი ბარიერი. ამ დროს ორგანიზმში ხვდება არასასურველი ნაერთები, რაც იწვევს ანთებას და, შესაბამისად, აკნეს.

თუმცა, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ კვლევების უმეტესობა არ ადასტურებს კავშირს რძესა და ანთებას შორის იმ ადამიანებში, ვისაც ალერგია არ აქვთ. პირიქით, ფერმენტირებული რძის პროდუქტები, მაგალითად კეფირი, ამცირებს ანთებას და შესაძლოა აკნეს რისკიც შეამციროს.

როგორ მოქმედებს კანზე სხვადასხვა რძის პროდუქტი

რძის გადამუშავებით ვიღებთ ყველს, იოგურტს, კეფირსა თუ დაბალცხიმიან პროდუქტებს. თითოეული მათგანის კვებითი ღირებულება და ორგანიზმზე გავლენა განსხვავებულია.

80,000-მდე ბავშვსა და ახალგაზრდაზე ჩატარებული კვლევის მიხედვით, აკნეს რისკი რძის პროდუქტების მოხმარების მიხედვით ასე ნაწილდება:

• დღეში 2 ან მეტი ჭიქა რძე: 43%-ით მაღალი რისკი (კვირაში 1 ჭიქაზე ნაკლებთან შედარებით).
• დღეში 1 ჭიქა რძე: 41%-ით მაღალი რისკი.
• იოგურტი: 36%-ით მაღალი რისკი (საერთოდ არმიღებასთან შედარებით).
• დაბალცხიმიანი/მოხდილი რძე: 32%-ით მაღალი რისკი.
• ნებისმიერი სახის რძე: 28%-ით მაღალი რისკი.
• ჩვეულებრივი (ცხიმიანი) რძე: 22%-ით მაღალი რისკი.
• ცხიმიანი რძის პროდუქტები (ზოგადად): 22%-ით მაღალი რისკი.
• ყველი: 22%-ით მაღალი რისკი.

შენიშვნა: მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ ზოგიერთი კვლევის დიზაინი განსხვავდებოდა, რამაც შეიძლება შედეგებზე იმოქმედოს. ზუსტი კავშირის დასადგენად დამატებითი კვლევები კვლავაც საჭიროა.

რა უნდა იცოდეთ რძის პროდუქტების რაციონიდან ამოღებამდე

მართალია რძემ ზოგიერთ ადამიანში შეიძლება აკნე გაამწვავოს, მაგრამ თუ ის თქვენი გამონაყარის მთავარი მიზეზი არ არის, მისი რაციონიდან ამოღება კანს არ გაგიუმჯობესებთ.

რძის პროდუქტები კალციუმის უმნიშვნელოვანესი წყაროა. თქვენს ორგანიზმს კალციუმი სჭირდება ძლიერი ძვლებისთვის, კბილებისთვის, სისხლის მიმოქცევისთვის, ნერვული სისტემისა და ჰორმონების წარმოებისთვის. რძეზე სრულად უარის თქმამ შეიძლება კალციუმის დეფიციტის რისკის ქვეშ დაგაყენოთ.

ზრდასრულებისთვის რეკომენდებული დღიური ნორმა 3 ჭიქაა. მაგალითად, 1 ჭიქა დაბალცხიმიანი იოგურტი შეიცავს 415 მგ კალციუმს, რაც დღიური ნორმის 32%-ია. მიუხედავად იმისა, რომ კალციუმს სხვა საკვებიც (მაგალითად, ისპანახი) შეიცავს, რძის გარეშე დღიური ნორმის შევსება საკმაოდ რთულია.

თუ ეჭვობთ, რომ აკნეს მიზეზი რძეა, რაციონის შეცვლამდე აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან. ის დაგეხმარებათ სწორად გადაანაწილოთ კალციუმის ალტერნატიული წყაროები.

აკნეს სხვა გამომწვევი მიზეზები

თქვენი გამონაყარი შეიძლება საერთოდ არ იყოს კავშირში რძის პროდუქტებთან. აკნეს განვითარების რისკს მრავალი სხვა ფაქტორი ზრდის:

• გენეტიკა
• ჰორმონალური დისბალანსი
• ჰაერის დაბინძურება
• სახის კანის მოვლის არასწორი საშუალებები
• გარკვეული მედიკამენტები
• კანისა და ნაწლავის მიკრობიომის დარღვევა

გამომწვევი მიზეზების დასადგენად, მიმართეთ დერმატოლოგს ან თქვენს პირად ექიმს.

სასარგებლო რჩევები აკნეს სამართავად

მარტივ ყოველდღიურ ჩვევებს შეუძლია მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოს თქვენი კანის მდგომარეობა:

• გაიწმინდეთ და დაიტენიანეთ კანი ნაზად: დაიბანეთ სახე დღეში ორჯერ და ძლიერი ოფლიანობის შემდეგ. დატენიანება აგარიდებთ კანის სიმშრალეს და გაღიზიანებას.
• მოერიდეთ სახის ხშირად დაბანას: გადაჭარბებულმა წმენდამ შეიძლება კანი უფრო მეტად გააღიზიანოს.
• არ გააზიაროთ მაკიაჟი და ფუნჯები: სხვისი ნივთების გამოყენებით მარტივად ვრცელდება ბაქტერიები და მკვდარი უჯრედები, რაც ფორებს ახშობს.
• ძილის წინ ყოველთვის ჩამოიბანეთ მაკიაჟი: მაკიაჟის ნარჩენები აკნეს ერთ-ერთი მთავარი გამომწვევია.
• აირჩიეთ არაკომედოგენური (Non-comedogenic) პროდუქტები: ეს ნიშნავს, რომ კანის მოვლის საშუალება არ კეტავს ფორებს და არ იწვევს გამონაყარს.
• არ ამოიღოთ / არ მიიჭყლიტოთ გამონაყარი: ამან შეიძლება გაზარდოს ანთება, გამოიწვიოს ინფექცია, ნაწიბურები და კანზე ლაქების გაჩენა.
• მიმართეთ დერმატოლოგს: თუ სახლის პირობებში მოვლა არ ამართლებს და აკნე მტკივნეულია, პროფესიონალური მკურნალობის გეგმა აუცილებელია.

მოკლე შეჯამება

კვლევების ნაწილი ადასტურებს კავშირს რძის პროდუქტებსა და აკნეს შორის, თუმცა მეტი სამედიცინო მტკიცებულებაა საჭირო. რძეზე უარის თქმა დაგეხმარებათ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გამონაყარის მთავარი მიზეზი სწორედ ეს არის. სხვა შემთხვევაში, კალციუმის დეფიციტის რისკი იზრდება. კვების რაციონის რადიკალურად შეცვლამდე, ყოველთვის გაიარეთ კონსულტაცია დერმატოლოგთან.

ეს სტატია მომზადებულია health.com-ის მასალებზე დაყრდნობით.