ნა­თე­ლი უნ­და გავ­ხა­დოთ მსოფ­ლი­ოს­თ­ვის, რომ ეს არის ოკუ­პა­ცია და ანექ­სი­ის საფ­რ­თხე
28 ნოემბერი, 2014
5768
print

ინ­ტერ­ვიუ სა­ქარ­­ვე­ლოს რე­ფორ­მე­ბის ასო­ცი­­ცი­ის თავ­­­დო­მა­რე სერ­გი კა­პა­ნა­ძეს­თან

 მაია ჭა­ლა­გა­ნი­ძე

 - სა­ხე­ლი­სუფ­ლე­ბო გუნ­დი, სა­პარ­ლა­მენ­ტო უმ­რავ­ლე­სო­ბის წევ­რე­ბი აცხა­დე­ბენ, რომ სოჭ­ში, ვლა­დი­მირ პუ­ტინ­სა და აფხა­ზე­თის დე­ფაქ­ტო პრე­ზი­დენტ ხა­ჯიმ­ბას შო­რის "მო­კავ­ში­რე­­ბი­სა და სტრა­ტე­გი­­ლი პარ­­ნი­­რო­ბის შე­სა­ხებ" შე­თან­­მე­ბის გა­ფორ­მე­ბით სა­მარ­­ლებ­რი­ვი სტა­ტუ­სი არ შეც­­ლი­ლა და სწო­რედ ოპო­ნენ­ტე­ბის მი­ერ ატე­ხი­ლი ის­ტე­რი­­ლი ხმა­­რი სძენს ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას ლე­გი­ტი­მა­ცი­ას. რო­გორ უნ­და მო­იქ­ცეს ასეთ ვი­თა­რე­ბა­ში ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი ქვეყ­ნის ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა?

- სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი ვი­თა­რე­ბის არ­შეც­ვ­ლა სა­ერ­თოდ არას­წო­რი დე­ბა­ტია. ვინ ამ­ბობს, რომ შე­იც­ვა­ლა სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი სტა­ტუ­სი? რა თქმა უნ­და, არც ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა და არც სხვა 80 ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა იური­დი­უ­ლად არა­ფერს ცვლის. პრობ­ლე­მა ისაა, რომ ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბამ, სხვა 80 ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით, პირ­ვე­ლად აჩ­ვე­ნა, რომ რუ­სე­თის გან­ზ­რახ­ვა არის ანექ­სია და სწო­რედ ამი­ტომ არის ხმა­უ­რი ასა­ტე­ხი ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ზე და არა იმი­ტომ, რომ იური­დუ­ლად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი ძა­ლის დო­კუ­მენ­ტია.

- რა­მე­ნა­­რად შეგ­ვეძ­ლო ამ პრო­ცე­სის შე­ჩე­რე­ბა, გა­დაგ­ვედ­გა ნა­ბი­ჯე­ბი, რო­მე­ლიც ამას ხელს შე­უშ­ლი­და?

- ალ­ბათ არ შეგ­ვეძ­ლო. მაგ­რამ, ჩე­მი აზ­რით, ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ზე ფო­კუ­სი­რე­ბა არ არის სწო­რი. ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბამ ანექ­სი­ი­ის გან­ზ­რახ­ვის გარ­და კი­დევ გა­მო­ა­ჩი­ნა სხვა შე­მაშ­ფო­თე­ბე­ლი ტენ­დენ­ცია - ბო­ლო 2 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში, რუ­სეთ­მა ორი­ვე რე­გი­ონ­ში შეც­ვა­ლა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბე­ბი და ცხინ­ვალ­შიც და სო­ხუმ­შიც მო­იყ­ვა­ნა მკვეთ­რად პრო­რუ­სუ­ლი ორი­ენ­ტა­ცი­ის ხალ­ხი. ჩვე­ნი ნა­ბი­ჯე­ბის მი­უ­ხე­და­ვად ორი­ვე რე­გი­ო­ნი ჩა­კე­ტა - ერ­თი მავ­თულ­ხ­ლარ­თე­ბით, მე­ო­რე - თხრი­ლე­ბი­თა და რუ­სე­თის ჯა­რე­ბის გან­ლა­გე­ბით და მა­თი სრუ­ლი იზო­ლა­ცია მო­ახ­დი­ნა და­ნარ­ჩე­ნი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს­გან.

გარ­და ამი­სა, ორი­ვე ამ რე­გი­ონ­ში იმა­ზე მე­ტად გა­ი­ზარ­და და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა რუ­სეთ­ზე, ვიდ­რე ეს აქამ­დე იყო. ეს და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა გა­ი­ზარ­და რო­გორც ფი­ნან­სუ­რად, ისე ცალ­სა­ხად რუ­სე­თი­დან გაგ­ზავ­ნი­ლი კად­რე­ბის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბით გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის პრო­ცეს­ში და ასე­ვე უსაფ­რ­თხო­ე­ბის მხრი­ვაც. ამ ქმე­დე­ბებს კი ახ­ლა აქ­ცევს სხვა­ნა­ი­რი ტი­პის იური­დი­ულ ჩარ­ჩო­ში. ეს ანექ­სიაა და სწო­რედ ამა­ზეა სა­ჭი­რო რე­აქ­ცია და არა ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ზე, რო­მე­ლიც უბ­რა­ლოდ ანექ­სი­ის სა­ბუ­თია.

რა თქმა უნ­და, ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა ისე­თი­ვე არა­ლე­გი­ტი­მუ­რია, რო­გორც ყვე­ლა სხვა ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა, რო­მე­ლიც და­ი­დო რუ­სეთ­სა და ამ რე­გი­ო­ნებს შო­რის. ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა იმი­თაა გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი, რომ მან ღი­ად აჩ­ვე­ნა, რო­გორ წა­რი­მარ­თა დის­კუ­სია რუ­სეთ­ში ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის გარ­შე­მო - წი­ნა ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბე­ბის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით, აფხა­ზე­თის­თ­ვის ეს იყო თავ­ს­მოხ­ვე­უ­ლი. აფხა­ზებ­მა კი შე­აც­ვ­ლე­ვი­ნეს, მაგ­რამ მათ და­ი­ნა­ხეს, რაც იგუ­ლის­ხ­მე­ბო­და ამ ტერ­მი­ნო­ლო­გი­ის უკან.

პრობ­ლე­მაა აგ­რეთ­ვე ის, რაც წე­რია ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ში - თავ­დაც­ვის სფე­რო, საზღ­ვ­რე­ბი, სა­ბა­ჟო - ეს ყვე­ლა­ფე­რი რუ­სე­თის იურის­დიქ­ცი­ის ქვეშ ექ­ცე­ვა. რა თქმა უნ­და, ამას ჩვენ არ ვა­ღი­ა­რებთ, მაგ­რამ ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბით გა­მოჩ­ნ­და, რა არის რუ­სე­თის გან­ზ­რახ­ვა.

- რას ფიქ­რობთ გან­ცხა­დე­ბა­ზე, რომ ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მი­ერ წარ­მარ­თუ­ლი სწო­რი პო­ლი­ტი­კის შე­დე­გი და წარ­მა­ტე­ბაა?

- რა თქმა უნ­და, ეს არა­სე­რი­ო­ზუ­ლი გან­ცხა­დე­ბაა, კო­მენ­ტი­რე­ბაც კი ძნე­ლია. ერ­თა­დერ­თი, რაც შე­იძ­ლე­ბა ვი­ფიქ­როთ, ისაა, რომ შე­იძ­ლე­ბა ვი­ღა­ცამ არას­წო­რი ფორ­მუ­ლი­რე­ბით თქვა, რომ ჩვე­ნი წარ­მა­ტე­ბუ­ლი ევ­რო­პუ­ლი ინ­ტეგ­რა­ცი­ის სა­პა­სუ­ხოდ რუ­სეთ­მა გა­ა­ფორ­მა ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა... ამ გან­ცხა­დე­ბას კი­დევ გა­ვი­გებ­დი.

- ეს მარ­­ლაც ასეა?

- ერ­თი მხრივ ფაქ­ტია, რომ ჩვე­ნი ევ­რო­ინ­ტეგ­რა­ცი­ის პრო­ცე­სი გა­ნა­პი­რო­ბებს რუ­სე­თი­დან ანექ­სი­ის საფ­რ­თხის ზრდას, ამ ლო­გი­კას მეც ვი­ზი­ა­რებ. რაც უფ­რო სე­რი­ო­ზუ­ლად აღ­ვიქ­მე­ბით ევ­რო­პე­ლე­ბის მხრი­დან, რაც უფ­რო ახ­ლოს მი­ვალთ ევ­რო­პას­თან, უფ­რო დი­დი შან­სია, რომ ანექ­სია დაგ­ვე­მუქ­რე­ბა. უბ­რა­ლოდ, ეს წარ­მა­ტე­ბა ბუ­ნებ­რი­ვი არ არის აფხა­ზეთ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში, ესაა რუ­სე­თის­გან გა­მოვ­ლე­ნი­ლი ისე­თი­ვე მოქ­მე­დე­ბა, რო­გო­რიც ყი­რიმ­ში გა­მო­ავ­ლი­ნა და მა­ნამ­დე - 2008 წელს ჩვენ­თან ომით. მაგ­რამ, ამასთნ და­სა­პი­რის­პი­რებ­ლად ერ­თ­დერ­თი გზა არ­სე­ბობს - გა­ნაგ­რ­ძო ისევ ის კურ­სი და ანექ­სი­ის გეგ­მას ან­ტი­ა­ნექ­სი­უ­რი სტრა­ტე­გია და­უ­პი­რის­პი­რო.

- რო­მე­ლიც თქვენ­მა ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ამ უკ­ვე გა­მო­აქ­ვეყ­ნა. რა არის მთა­ვა­რი თქვენს მი­ერ შე­მუ­შა­ვე­ბულ სტრა­ტე­გი­­ში?

- იქ ბევ­რი პუნ­ქ­ტია, მაგ­რამ მათ შო­რის რამ­დე­ნი­მე ძალ­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია - 1. სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი ბრძო­ლა, რო­მელ­საც დღეს არ მივ­მარ­თავთ და მხო­ლოდ გან­ცხა­დე­ბე­ბით შე­მო­ვი­ფარ­გ­ლე­ბით. პირ­ველ რიგ­ში, ვგუ­ლის­ხ­მობთ სა­სა­მარ­თ­ლო რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბას - ადა­მი­ა­ნის უფ­ლე­ბე­ბის ევ­რო­პულ სა­სა­მარ­თ­ლოს, ზო­გა­დად სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებს. ესაა პირ­ვე­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბა - უნ­და გა­ირ­კ­ვეს და ყვე­ლას­თ­ვის ნა­თე­ლი უნ­და იყოს მსოფ­ლი­ო­ში, რომ ეს არის ოკუ­პა­ცია და ეს არის ანექ­სი­ის საფ­რ­თხე. ეს დო­კუ­მენ­ტებ­შიც უნ­და აისა­ხოს.

ფაქ­ტია, რომ არც ერთ ქვე­ყა­ნას არ უღი­ა­რე­ბია ამ ორი რე­გი­ო­ნის ოკუ­პა­ცია 2012 წლის მე­რე. ჩვე­ნი პრობ­ლე­მა ისაა, რომ ანექ­სია და ოკუ­პა­ცია სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თ­ლის თვალ­საზ­რი­სით, ყვე­ლას­თ­ვის სა­ვალ­დე­ბუ­ლო დო­კუ­მენ­ტე­ბი არ არის. მა­გა­ლი­თად, გა­ე­რო-ს უშიშ­რო­ე­ბის საბ­ჭო­ში რუ­სე­თის ვე­ტოს უფ­ლე­ბის გა­მო, კონ­ვენ­ცია არ არ­სე­ბობს.

გარ­და ამი­სა, დღეს იური­დი­უ­ლი მო­საზ­რე­ბა ამ საქ­მე­ზე არ არის, ანუ ზო­გა­დად ჩვენს მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა არ გა­მო­უ­ტა­ნია. არის საქ­მე სტრას­ბურ­გ­ში, ადა­მი­ა­ნის უფ­ლე­ბა­თა სა­სა­მარ­თ­ლო­ში დე­პორ­ტა­ცი­ა­ზე და 2008 წლის ეთ­ნი­კუ­რი წმენ­დის საქ­მე­ებ­ზე, რო­მელ­ზეც ვე­ლო­დე­ბით გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბას. ამას კი შე­იძ­ლე­ბა წლე­ბი და­ჭირ­დეს.

საქ­მე, რო­მე­ლიც მარ­თ­ლ­მ­სა­ჯუ­ლე­ბის სა­სა­მარ­თ­ლო­ში (ICJ) შე­ვი­ტა­ნეთ, უკან დაგ­ვიბ­რუნ­და გან­სა­ხილ­ვე­ლად. კი არ წა­ვა­გეთ, რო­გორც ამას ამ­ტ­კი­ცე­ბენ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­ში, არა­მედ 8 ხმით 7-ის წი­ნა­აღ­მ­დეგ დად­გა გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა და სა­სა­მარ­თ­ლოს არ­გუ­მენ­ტი იყო ასე­თი - ჩვენ შე­ვი­ტა­ნეთ საქ­მე რა­სობ­რი­ვი დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ის აღ­მოფხ­ვ­რის კონ­ვენ­ცი­ით. საქ­მე რომ შე­ი­ტა­ნო რუ­სე­თის წი­ნა­აღ­მ­დეგ, ამის­თ­ვის არ­სე­ბობს 3 გზა. პირ­ვე­ლი - შე­თან­ხ­მ­დე ოპო­ნენ­ტ­თან და საქ­მე უკან წა­ი­ღო; რა თქმა უნ­და, რუ­სეთ­თან ვერ შე­თან­ხ­მ­დე­ბი. მე­ო­რე გზაა, გა­ე­რო-ს უშიშ­რო­ე­ბის საბ­ჭომ გა­აგ­ზავ­ნოს საქ­მე სა­სა­მარ­თ­ლო­ში და არც ეს იყო შე­საძ­ლე­ბე­ლი, რად­გან რუ­სეთს აქვს ვე­ტო-ს უფ­ლე­ბა. და მე­სა­მე - მო­ძებ­ნო კონ­ვენ­ცია და თქვა, რომ რუ­სეთ­მა ეს კონ­ვენ­ცია და­არ­ღ­ვია.

- თი­ნა ხი­და­შე­ლი ამ­ბობს, რომ წი­ნა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ არას­წო­რი კონ­ვენ­ცი­ით და არას­წორ სა­სა­მარ­­ლო­ში შე­­ტა­ნა საქ­მე და წა­­გოო...

- ვინც ამას ამ­ტ­კი­ცებს, სა­ერ­თოდ არ ეს­მის სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თა­ლი. არ არის სხვა კონ­ვენ­ცია. მარ­თ­ლ­მ­სა­ჯუ­ლე­ბის სა­სა­მარ­თ­ლო­ში სხვა კონ­ვენ­ცი­ით საქ­მეს ვერ წა­ი­ღებ­დი, ეს ანა­ბა­ნაა. და თან კი არ წა­ვა­გეთ, არა­მედ გან­სა­ხილ­ვე­ლად არ მი­ი­ღო. მა­შინ საქ­მე შე­ვი­ტა­ნეთ რა­სობ­რი­ვი დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ის აღ­მოფხ­ვ­რის კონ­ვენ­ცი­ით, ანუ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბის გა­მო­დევ­ნა იყო რა­სობ­რი­ვი დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ის ერ­თა­დერ­თი ფორ­მა. სა­სა­მარ­თ­ლომ გვითხ­რა, რომ სა­ნამ საქ­მეს შე­მო­ი­ტანთ, რუ­სეთ­თან დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი არ­ხე­ბით ამო­წუ­რეთ შე­საძ­ლებ­ლო­ბა და იქ­ნებ მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბით აბ­რუ­ნებს ხალ­ხ­სო. ბუ­ნებ­რი­ვია, პო­ლი­ტი­ზე­ბუ­ლი პო­ზი­ცია იყო, მაგ­რამ ეს იყო სა­სა­მარ­თ­ლოს პო­ზი­ცია. ამ პრო­ცე­სის გაგ­რ­ძე­ლე­ბის ერ­თი გზაა, მი­მარ­თო რუ­სეთს, აწარ­მოო დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი მო­ლა­პა­რა­კე­ბა, რა თქმა უნ­და, ასე ის არ და­აბ­რუ­ნებს დევ­ნი­ლებს, შემ­დეგ ისევ დაბ­რუნ­დე სა­სა­მარ­თ­ლო­ში და გა­ნუცხა­დო, რომ დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბით ხალ­ხის უკან დაბ­რუ­ნე­ბა არ გა­მო­ვი­და. ოღონდ ეს უნ­და სცა­დო. 2012 წელს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­დან ერ­თა­დერ­თი ნო­ტა გა­იგ­ზავ­ნა ამ მოთხოვ­ნით, იმის მე­რე არა­ფე­რი მომ­ხ­და­რა, არც ერ­თი ნო­ტა არ გაგ­ზავ­ნი­ლა.

- პრე­ტენ­ზი­­ბი იყო აგ­რეთ­ვე იმის თა­­ბა­ზე, რომ სა­ერ­თა­შო­რი­სო სის­­ლის სა­მარ­­ლის სა­სა­მარ­­ლო­ში (ICC) მა­შინ­დელ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას არც ერ­თი დო­კუ­მენ­ტი არ გა­უგ­ზავ­ნია და მხო­ლოდ არა­სამ­თავ­რო­ბო­ებ­მა გა­­ზავ­ნეს 6 000 სა­ჩი­ვა­რი...

- ეს არა­სე­რი­ო­ზუ­ლი გან­ცხა­დე­ბაა. არ­სე­ბობს მა­სა­ლე­ბი, ასო­ბით ტო­მია გა­და­ცე­მუ­ლი ICC-თვის. საქ­მე­ე­ბი, რო­მე­ლიც ეხე­ბა კონ­კ­რე­ტუ­ლად რუ­სე­თის მი­ერ ადა­მი­ა­ნის უფ­ლე­ბე­ბის მა­სობ­რივ დარ­ღ­ვე­ვას, ცხინ­ვა­ლის რე­გი­ო­ნი­დან გა­მო­დევ­ნას, ეთ­ნი­კურ წმენ­დას. ჩვენს მი­ერ ეს მა­სა­ლე­ბი გაგ­ზავ­ნი­ლია და ICC-ს აქვს ეს საქ­მე­ე­ე­ბი მოკ­ვ­ლე­ვა­ში. ამ სტა­დი­ა­შია საქ­მე.

უნ­და გვეს­მო­დეს, რომ რუ­სე­თი არ აღი­ა­რებს ამ იურის­დიქ­ცი­ას და ICC-ს უჭირს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბა იმი­ტომ, რომ რუ­სე­თი არ უშ­ვებს თა­ვის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე. ესაა ობი­ექ­ტუ­რი რე­ა­ლო­ბა.

- გა­მო­დის, საქ­მე ჩიხ­ში შე­ვი­და?

- რა თქმა უნ­და, ICC ჩი­ხია. შე­იძ­ლე­ბა პო­ლი­ტი­კუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის შეც­ვ­ლას­თან ერ­თად, ეს სა­სა­მარ­თ­ლო უფ­რო გა­აქ­ტი­ურ­დეს, მაგ­რამ ეს პრო­ცე­სი არის იმა­ზე ხან­გ­რ­ძ­ლი­ვი, ვიდ­რე წარ­მოგ­ვიდ­გე­ნია.

ყვე­ლა­ზე რე­ა­ლუ­რი იყო ICJ, ანუ ის გზა, რო­მე­ლიც ჩვენ ავირ­ჩი­ეთ. უბ­რა­ლოდ, არ­ჩე­ვა­ნი იყო - ჯერ დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი გზე­ბით გვე­ცა­და ხალ­ხის დაბ­რუ­ნე­ბა და ალ­ბათ ყვე­ლას ეს­მის, რომ 2012 წლამ­დე ეს შე­უძ­ლე­ბე­ლი იყო. მით უფ­რო, რომ წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში დევ­ნი­ლებ­ზე იყო სა­უ­ბა­რი სხვა­დას­ხ­ვა ფორ­მა­ტებ­ში, არ დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლა ეს ხალ­ხი და ომის ცხე­ლი ფა­ზის დროს და­აბ­რუ­ნებ­და რუ­სე­თი დევ­ნი­ლებს? ეს ხომ სი­გი­ჟეა. ეს და­ვა­სა­ბუ­თეთ, სა­სა­მარ­თ­ლომ მი­ი­ღო პო­ლი­ტი­ზე­ბუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა, მაგ­რამ ასე­თია სა­სა­მარ­თ­ლო. იქამ­დე რომ მიხ­ვი­დე, ბევ­რი ბა­რი­ე­რის გა­და­ლახ­ვა გი­წევს და არც არა­ვის ქონ­და ილუ­ზია, რომ ეს სა­სა­მარ­თ­ლო ამას მი­ი­ღებ­და. მაგ­რამ უკან არ­გუ­მენ­ტა­ცი­ით დაგ­ვიბ­რუნ­და, 2012 წლის მე­რე კი, არა­ვი­თა­რი მცდე­ლო­ბა არ ყო­ფი­ლა ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით.

- და­ვუბ­რუნ­დეთ ან­ტი­­ნექ­სი­ურ სტრა­ტე­გი­ას...

- სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი გზა არის ერ­თი გზა, მე­ო­რე სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ში მუ­შა­ო­ბაა. მა­გა­ლი­თად, მო­იწ­ვიო ეუთო-ს მუდ­მივ­მოქ­მე­დი სა­გან­გე­ბო საბ­ჭო. ეს მარ­ტი­ვი პრო­ცე­დუ­რაა - თავ­მ­ჯ­დო­მა­რეს უნ­და და­უ­რე­კო და უთხ­რა, რომ მა­გა­ლი­თად ზეგ გვინ­და საბ­ჭოს მოწ­ვე­ვა და თავ­მ­ჯ­დო­მა­რე ვალ­დე­ბუ­ლია, მო­იწ­ვი­ოს. 2 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში არც ერთ ქე­ის­ზე არ მოგ­ვიწ­ვე­ვია სა­გან­გე­ბო საბ­ჭო. თუმ­ცა, მხო­ლოდ მოწ­ვე­ვა არა­ფერს ნიშ­ნავს - მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია ეუთო-ს პა­რა­ლე­ლუ­რად გა­ე­რო-ში, ევ­რო­კავ­შირ­ში ტემ­პე­რა­ტუ­რის აწე­ვა. რო­ცა ქვე­ყა­ნა­ში ბორ­დე­რი­ზა­ცია მი­დის, რუ­სე­თი მავ­თულ­ხ­ლარ­თებს ავ­ლებს და ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა ამ­ბობს, რომ სი­ტუ­ა­ცია სტა­ბი­ლუ­რია - მე­რე სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებს რე­აქ­ცი­ას ვერ მოთხოვ. რო­დე­საც ყი­რი­მის მოვ­ლე­ნე­ბის დროს აფხა­ზეთ­ში პა­რა­ლე­ლუ­რად მი­დის რა­ღაც პრო­ცე­სე­ბი - ე.წ. არ­ჩევ­ნე­ბი და ამ დროს არც ერ­თხელ, არა­ვის ყუ­რადღე­ბა არ მი­გიპყ­რია, მე­რე ჭირს სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ო­ბის მო­ბი­ლი­ზე­ბა. მუდ­მი­ვად მა­ღალ ტემ­პე­რა­ტუ­რას უნ­და ინარ­ჩუ­ნებ­დე სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ში შე­ნი პო­რობ­ლე­მე­ბის გა­მო.

სად არის ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის ქმე­დე­ბე­ბი? სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ში არ­სე­ბობს მრა­ვა­ლი მე­ქა­ნიზ­მი, რო­მე­ლიც შე­იძ­ლე­ბა იყოს გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი ასე­თი ინ­ცი­დენ­ტე­ბის დროს. ეუთო-ში არ­სე­ბობს ვე­ნის მე­ქა­ნიზ­მი - მო­იწ­ვიო სა­დამ­კ­ვირ­ვებ­ლო მი­სია შენს ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე, მა­გა­ლი­თად მა­შინ, რო­დე­საც რუ­სე­თი და­მა­ტე­ბით მავ­თულ­ხ­ლარ­თებს ავ­ლებ­და. შეგ­ვეძ­ლო ჩა­მოგ­ვეყ­ვა­ნა დამ­კ­ვირ­ვებ­ლე­ბი და ად­გილ­ზე გვე­ნა­ხე­ბი­ნა, რა ხდე­ბო­და, შე­იქ­მ­ნე­ბო­და რა­ღაც დო­კუ­მენ­ტი. ეს კი არ მომ­ხ­და­რა და არა­თუ ეს არ მომ­ხ­და­რა, არა­მედ მი­სია ეუთო-ში, რო­მე­ლიც ჩვენ გა­ვაღ­ვი­ძეთ 4 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში და რო­მე­ლიც აამოქ­მე­დეს ყი­რიმ­ში, იქაც კი არ გავ­გ­ზავ­ნეთ დამ­კ­ვირ­ვე­ბე­ლი, არც კი ჩა­ვერ­თეთ სხვე­ბის მი­ერ ამოქ­მე­დე­ბულ ჩვენს მი­ერ გაღ­ვი­ძე­ბულ მე­ქა­ნიზ­მებ­ში. დღეს ამ­ბა­ვი ატყ­და, მო­დი, უშიშ­რო­ე­ბის საბ­ჭო მო­ვიწ­ვი­ო­თო - ეს არ არის საკ­მა­რი­სი რე­აქ­ცია. ძა­ლი­ან კარ­გია, რომ სა­გა­რეო საქ­მე­თა სა­მი­ნის­ტ­რომ ეს მო­ითხო­ვა, მაგ­რამ ეს უნ­და იყოს მუდ­მი­ვი, უწყ­ვე­ტი პრო­ცე­სი, მუდ­მი­ვად უნ­და იყოს ჩვე­ნი თე­მე­ბი დღის წეს­რიგ­ში.

შემ­დე­გი არის მსოფ­ლიო სა­ვაჭ­რო ორ­გა­ნი­ზა­ცია, რომ­ლის შიგ­ნი­თაც არ­სე­ბობს ცალ­კე­უ­ლი მე­ქა­ნიზ­მე­ბი. ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა ძა­ლა­შია შე­სუ­ლი და არ აგ­ვიქ­მო­მე­დე­ბია ჩვენ, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს! ჩვე­ნი ბრა­ლია ეს.

რუ­სეთს თა­ვის დრო­ზეც არ სურ­და გა­წევ­რი­ა­ნე­ბა ამ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ა­ში, მაგ­რამ მო­უ­წია ხე­ლის მო­წე­რა და ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბის აღე­ბა, ჩვენ კი დღემ­დე არ გაგ­ვი­კე­თე­ბია ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის იმ­პ­ლე­მე­ნა­ტა­ცია. ამას არ ვა­კე­თებთ ბევ­რი მი­ზე­ზის გა­მო, მაგ­რამ მათ შო­რის მთა­ვა­რი მი­ზე­ზი, რო­გორც ვხვდე­ბი, ისაა, რომ არ გვინ­და რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის გამ­წ­ვა­ვე­ბა. არ მეს­მის, სხვა რა შე­იძ­ლე­ბა იყოს მი­ზე­ზი.

ჩვენ გვგო­ნია და ბო­ლო თვე­ე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში რი­ტო­რი­კა ის არის, რომ არ გა­მოვ­ჩ­ნ­დე­ბით და ჩვე­ნი პრობ­ლე­მა "გაძ­ვ­რე­ბა". ვერ გავ­ძ­ვ­რე­ბით. გუ­ლუბ­რ­ყ­ვი­ლო­ბაა ფიქ­რი, რომ ეს ყვე­ლა­ფე­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლია იმა­ზე, გა­ვა­ღი­ზი­ა­ნებთ თუ არა რუ­სეთს. ეს პო­ლი­ტი­კა მათ აქვთ წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში და ახორ­ცი­ე­ლე­ბენ კი­დეც მი­ზან­მი­მარ­თუ­ლად ჩვენ­თა­ნაც, უკ­რა­ი­ნა­შიც, მოლ­დო­ვა­შიც - ყველ­გან ერ­თი და იგი­ვე პო­ლი­ტი­კა აქვთ. ენის მოჩ­ლე­ქით არ იც­ვ­ლე­ბა ეს პო­ლი­ტი­კა.

რა თქმა უნ­და, თა­ვის დრო­ზე მა­ღა­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი წრე­ე­ბი­დან გა­მა­ღი­ზი­ა­ნე­ბე­ლი რი­ტო­რი­კა არა­ფერს კარგს არ გვაძ­ლევ­და, ეს ნამ­დ­ვი­ლად შე­საც­ვ­ლე­ლი იყო, მაგ­რამ იმის მო­ლო­დი­ნი, რომ ახ­ლა რი­ტო­რი­კას შევ­ც­ვ­ლი და რუ­სე­თი ნა­ბი­ჯებს შეც­ვ­ლი­სო, ბავ­შ­ვო­ბაა, სხვა არა­ფე­რი - რი­ტო­რი­კას რომ შეც­ვ­ლი, ის მად­ლო­ბას კი გა­და­გიხ­დის ამის­თ­ვის, მაგ­რამ გა­აგ­რ­ძე­ლებს თა­ვის საქ­მეს და ამ ქმე­დე­ბებს ქმე­დე­ბე­ბი უნ­და და­უ­პი­რის­პი­რო. შე­იძ­ლე­ბა ეს გუ­ლუბ­რ­ყ­ვი­ლო­ბა კი არა, უფ­რო უარე­სიც არის და ღა­ლატ­ზეც შე­იძ­ლე­ბა ილა­პა­რა­კო, თე­ო­რი­უ­ლად შე­იძ­ლე­ბა ასეც იყოს, მაგ­რამ გა­ვა­ღი­ზი­ა­ნებთ თუ არა რუ­სეთს, მი­სი პო­ლი­ტი­კა იგი­ვე დარ­ჩე­ბა. ეს სა­ერ­თა­შო­რი­სო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის ანა­ბა­ნაა.

- ხომ არ შე­იძ­ლე­ბა არ არ­სე­ბობ­დეს გზა, რო­მე­ლიც რუ­სეთს აგ­რე­სი­ულ პო­ლი­ტი­კას მო­აშ­ლე­ვი­ნებს?

- რე­ა­ლუ­რად შე­აც­ვ­ლე­ვი­ნო თა­ვი­სი პო­ზი­ცია რუ­სეთს, ამის ერ­თა­დერ­თი გზა სან­ქ­ცი­ე­ბი და რუ­სეთ­ზე ზე­წო­ლის გზაა. რო­ცა ჩვენ­თან რა­ი­მე საფ­რ­თხე დად­გე­ბა დღის წეს­რიგ­ში, რო­გორ გინ­და სა­ერ­თა­შო­რი­სო თა­ნა­მე­გობ­რო­ბის მო­ბი­ლი­ზა­ცია, რო­ცა სან­ქ­ცი­ებს მი­ვუ­ერ­თ­დით კი არა, ყი­რიმ­ზე ერ­თი ოფი­ცი­ა­ლუ­რი გან­ცხა­დე­ბაც არ გაგ­ვი­კე­თე­ბია?! ყი­რი­მის მოვ­ლე­ნე­ბის დროს იძახ­დ­ნენ, არა­ფე­რი სა­ერ­თო არ აქვს ამას აფხა­ზეთ­თან და ცხინ­ვალ­თა­ნო, სან­ქ­ცი­ებს არ მი­ვუ­ერ­თ­დით, ისე­თი გან­ცხა­დე­ბე­ბიც კი მო­ვის­მი­ნეთ, რომ სან­ქ­ცი­ე­ბის ფონ­ზე ჩვე­ნი ვაჭ­რო­ბა უფ­რო იხე­ი­რებ­სო... და რო­დე­საც ჩვენ­თან დად­გე­ბა ნამ­დ­ვი­ლი საფ­რ­თხე, რო­გორ გვინ­და იგი­ვე მხარ­და­ჭე­რა მო­ვითხო­ვოთ?! ამა­საც თა­ვი რომ და­ვა­ნე­ბოთ, - გა­სა­გე­ბია, რომ უმ­ცი­რე­სო­ბა არ უყ­ვარს უმ­რავ­ლე­სო­ბას და მი­სი ყვე­ლა იდეა ცუდ იდე­ად მი­აჩ­ნია, მაგ­რამ პრაგ­მა­ტუ­ლად რომ შე­ხე­დო - პარ­ლა­მენ­ტის რე­ზო­ლუ­ცი­ის მი­ღე­ბას, რო­მე­ლიც მხარს უჭერს სან­ქ­ცი­ებს, წინ რა უდ­გას? ამ დე­ტა­ლებს და ნა­ბი­ჯებს, რო­მე­ლიც არ გა­დავ­დ­გით, სა­დამ­დე მივ­ყა­ვართ? არ მიყ­ვარს კონ­ს­პი­რა­ცი­ის თე­ო­რი­ე­ბი, მაგ­რამ ეს ხდე­ბა შეც­დო­მე­ბით, გუ­ლუბ­რ­ყ­ვი­ლო­ბით თუ მი­ზან­მი­მარ­თუ­ლად - შე­დე­გი არის ერ­თი და იგი­ვე და დამ­ღუპ­ვე­ლი. ფაქ­ტია, ყვე­ლა მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან მო­მენ­ტ­ში, რო­დე­საც რა­ღაც ხდე­ბო­და ჩვენს გარ­შე­მო და ჩვენ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში, რე­აქ­ცია იყო არას­წო­რი.

უკ­რა­ი­ნის გაკ­ვე­თილ­მა აჩ­ვე­ნა, სწო­რედ იმი­ტომ არის ახ­ლა ცუდ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში, რომ ყო­ველ­მ­ხ­რივ და­მო­კი­დე­ბუ­ლი იყო რუ­სეთ­ზე - ეკო­ნო­მი­კუ­რად და ენერ­გე­ტი­კუ­ლად. დღეს ჩვენ ასე და­მო­კი­დე­ბუ­ლი არ ვართ, მაგ­რამ რა­ტომ ვზრდით ამ და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბას? 2012 წელს რუ­სეთ­ში ექ­ს­პორ­ტი იყო 2 პრო­ცენ­ტი, დღეს არის 10 პრო­ცენ­ტი, გა­ი­სად იქ­ნე­ბა 15, 2 წლის მე­რე - 20 და უფ­რო მე­ტი. ზრდის ტენ­დენ­ციაა, რა­ტომ ვიგ­დებთ თავს ამ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში?

- შე­უძ­ლე­ბე­ლია ზუს­ტად გათ­ვა­ლო, მაგ­რამ მა­ინც ვი­კითხავ - რა შე­იძ­ლე­ბა იყოს რუ­სე­თის შემ­დე­გი ნა­ბი­ჯე­ბი? ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი ამ­ბობ­­ნენ, რომ ჩვენ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში რუ­სეთს ერ­თა­დერ­თი ბერ­კე­ტი აქვს დარ­ჩე­ნი­ლი - ღია კონ­­რონ­ტა­ცია...

- ხო­და ვაძ­ლევთ ახ­ლა ბერ­კე­ტებს. დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, რუ­სეთს ყვე­ლა­ფე­რი შე­უძ­ლია გა­მო­ი­ყე­ნოს და მათ შო­რის ძა­ლაც. მაგ­რამ, თუ ეს მოხ­და, უნ­და ვი­ყოთ მაქ­სი­მა­ლუ­რად ნაკ­ლე­ბად და­მო­კი­დე­ბუ­ლი რუ­სეთ­ზე და მაქ­სი­მა­ლუ­რად მო­ბი­ლი­ზე­ბუ­ლი უნ­და იყოს ყვე­ლა. ყვე­ლა­ფე­რი უნ­და გავ­კე­თოთ და მზად უნ­და ვი­ყოთ უარე­სი სცე­ნა­რის­თ­ვის. რუ­სეთ­მა თუ გა­დაწყ­ვი­ტა ღია კონ­ფ­რონ­ტა­ცია, ამას გა­ა­კე­თებს, მა­ინც დაგ­ვეს­ხ­მე­ბა თავს, სულ რომ და­ვი­ცოთ ყუ­რე­ბი და ვერ და­ვი­ნა­ხოთ ვე­რა­ფე­რი. მთე­ლი ქვე­ყა­ნა რომ პრო­რუ­სუ­ლე­ბი ვი­ყოთ, თუ ჩათ­ვ­ლის, რომ აქ რა­ღაც პრობ­ლე­მას მო­აგ­ვა­რებს თავ­დას­ხ­მით და თუ ეს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლი აქვს, აჯო­ბებს ყვე­ლა მზად იყოს, ვიდ­რე თა­ვი მო­ვი­კა­ტუ­ნოთ, დავ­დ­გეთ სი­რაქ­ლე­მას პო­ზა­ში და ჩავ­თა­ლოთ, რომ ის ამას არ გა­ა­კე­თებს.

იმ­დენ რა­მე­ში ჩა­მორ­ჩა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის რე­აქ­ცია და ამან იმ­დე­ნად გა­მო­იწ­ვია ხალ­ხის მღელ­ვა­რე­ბა და გა­მოღ­ვი­ძე­ბა, რომ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მხარ­დამ­ჭე­რებ­შიც არის უკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა. ეს კარ­გია და ნიშ­ნავს იმას, რომ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მო­რი­გი უმოქ­მე­დო­ბე­ბი შე­იძ­ლე­ბა გარ­კ­ვე­ულ­წი­ლად შე­ყოვ­ნ­დეს. ეს არის ერ­თა­დერ­თი კარ­გი ამ­ბა­ვი ამ ყვე­ლა­ფერ­ში

მე­ო­რე მხრივ, იმ სი­ტუ­ა­ცი­ა­ში ვართ, რო­დე­საც სას­წ­რა­ფოდ უნ­და მი­ვი­ღოთ აქ­ტი­უ­რი კონ­ტ­რ­ზო­მე­ბი, რა­ზეც ჩვენ ნა­წი­ლობ­რივ უკ­ვე ვი­ლა­პა­რა­კეთ.

- ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა გა­ეც­ნო თქვენს მი­ერ შე­მუ­შა­ვე­ბულ ან­ტი­­ნექ­სი­ურ სტრა­ტე­გი­ას? ჩა­ერ­თო დის­კუ­სი­­ში?

- დო­კუ­მენ­ტი მი­ვა­წო­დეთ, ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი მო­ვიწ­ვი­ეთ კი­დეც გან­ხილ­ვა­ში, ჩარ­თუ­ლე­ბიც იყ­ვ­ნენ და რი­ტო­რი­კა, რო­მელ­საც ახ­ლა ვის­მენთ, გვა­ფიქ­რე­ბი­ნებს, რომ რო­გორც ჩანს, რა­ღა­ცას ით­ვა­ლის­წი­ნე­ბენ და ძა­ლი­ან გა­მე­ხარ­დე­ბა, თუ ასე იქ­ნე­ბა.

maia chalaganidze